ناکجایی در همین نزدیکی: نقد و بررسی «محاکمه» اثر فرانتس کافکا

ناکجایی در همین نزدیکی: نقد و بررسی «محاکمه» اثر فرانتس کافکا

کلیات

نام اثر و نویسنده: «محاکمه» اثر فرانتس کافکا (آلمان) (کافکا اصالتاً اهل چک است، ولی امروزه او را از برجسته‌ترین ادیبان آلمانی‌زبان به حساب می‌آورند)

عنوان اصلی: Der Prozess

زبان اصلی: آلمانی

صفحات: 255

سال انتشار اولیه: 1925

معرفی رمان «محاکمه» کافکا

«محاکمه» رمانی است از فرانتس کافکا که جزء مشهورترین آثار او به شمار می‌آید. داستان درمورد مردی به نام یوزف ک. است که او را به جرمی نامشخص بازداشت می‌کنند و ماهیت این جرم هرگز آشکار نمی‌شود. این اثر تا حد زیادی متأثر از «جنایت و مکافات» و «برادران کارامازوف» داستایفسکی است و حتی کافکا داستایفسکی را به‌خاطر همین، خویشاوند خود می‌خواند. این رمان هم مانند سایر رمان‌های کافکا ناتمام مانده، اما فصلی دارد که داستان را به پایانی ناگهانی می‌رساند.

فرانتس کافکا، خالق رمان

برداشت منتقدان

منتقدان، «محاکمه» را از منظرهای مختلفی مورد نقد و بررسی قرار داده‌اند و  به تفسیر مشخص و روشنی از آن نرسیده‌اند. اصولاً پنج دیدگاه برای بررسی «محاکم» وجود دارد.

1) زیست‌نگارانه

2) تاریخی-انتقادی: که به بستر تنش‌های اجتماعی در اتریش-مجارستان در دوران پیش از جنگ جهانی اول برمی‌گردد.

3) مذهبی: به‌خصوص در رابطه با نسب یهودی کافکا.

4) روانکاوانه: «محاکمه» را نمادی از آگاهی از فرافکنی فرایندهای درونی می‌دانند (اتفاقاً عنوان آلمانی کتاب (Der Prozess) هم به معنای محاکمه و هم فرایند است)

5) سیاسی و جامعه‌شناختی: این رمان را نقد بوروکراسی خودمختار و غیرانسانی و فقدان حقوق مدنی می‌دانند.

گفتنی است هرچند این تفاسیر متنوع، نکات خیلی ارزشمندی را دربارۀ رمان در اختیار خوانندگان می‌گذارند، معمولاً منتقدین آن‌ها را به‌زحمت و بعضاً به‌زور در چارچوبی می‌گنجاند که نهایتاً فراتر از متن رمان است. برخی منتقدان همچون مارتین والزر در واکنش به چنین نقدهایی، دیدگاه‌های متن‌محورتری اتخاذ کرده‌اند.

اقتباس سینمایی «محاکمه» کافکا

تا کنون دو فیلم مستقیماً بر پایۀ رمان «محاکمه» ساخته شده است.

فیلم اول در سال 1962 به کارگردانی اورسن ولز در سال 1962 اکران شد. در این فیلم، آنتونی پرکینز نقش یوزف ک. را بازی می‌کند.

پوستر فیلم «محاکمه» به کارگردانی اورسن ولز

دیگر فیلم برگرفته از این رمان در سال 1993 اکران شد. در این اقتباس، که فیلم‌نامه‌اش را هارولد پینتر، نوشته، کایل مک مک‌لاکلن در نقش یوزف ک. و آنتونی هاپکینز در نقش کشیش ایفای نقش می‌کنند.

پوستر فیلم «محاکمه» با بازی آنتونی هاپکینز

اگر این رمان جذاب را خوانده‌اید یا هریک از فیلم‌های برگرفته از آن را دیده‌اید، نظراتتان را با ما در میان بگذارید.

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *