پروژۀ مشکوک استعمار و گسترش تمدن: نگاهی به رمان «لرد جیم» اثر جوزف کنراد

پروژۀ مشکوک استعمار و گسترش تمدن: نگاهی به رمان «لرد جیم» اثر جوزف کنراد

کلیات

نام اثر و نویسنده: «لرد جیم» اثر جوزف کنراد (بریتانیا)

عنوان اصلی: Lord Jim

زبان اصلی: انگلیسی

صفحات: 455

سال انتشار اولیه: 1900

معرفی و خلاصۀ داستان «لرد جیم»

قبلاٌ در مطلبی به معرفی جوزف کنراد و در مطلب دیگر به معرفی رمان معرفش دل تاریکی پرداخته‌ام. در این مطلب قصد دارم یکی دیگر از رمان‌های مشهور این نویسندۀ زبردست را معرفی کنم.

«لرد جیم» رمانی به قلم جوزف کنراد، نویسندۀ انگلیسی‌لهستانی است که از مشهورترین آثار او به شمار می‌آید. این کتاب جزء فهرست صد رمان برتر قرن بیستم به انتخاب کتابخانۀ مدرن است و رتبۀ 85 را دارد. داستان مربوط به ملوانی جوان به نام جیم است که جماعتی را برای زیارت به حج می‌برد، اما پس از خراب‌شدن دریا، کشتی خود را رها می‌کند تا خود را نجات دهد. او درواقع نجات می‌یابد، اما بعد خبردار می‌شود که مسافران آن کشتی نیز نجات یافته‌اند. جیم به‌خاطر این بی‌مسئولیتی مورد سرزنش شدید قرار می‌گیرد و بخش عمدۀ رمان مربوط به تلاش‌های بعدی او برای کنار آمدن با خود و گذشته‌اش است.

جوزف کنراد، خالق رمان لرد جیم

ساختار رمان «لرد جیم» و نظرات منتقدان

علاوه بر نثر زیبا و توصیفی کنراد، ساختار رمان هم بسیار پیچیده است. بیشتر داستان از زبان شخصیت مارلو برای گروهی از شنوندگان روایت می‌شود و بخش آخر نیز در قالب نامه‌ای به قلم اوست. در دل روایت مارلو، بعضی شخصیت‌های دیگر نیز داستان خود را در دیالوگی تودرتو می‌گویند. بدین ترتیب، اتفاقات رمان از چندین زاویه‌دید مختلف روایت می‌شوند که معمولاً ترتیب زمانی هم ندارند.

این زوایای دید مختلف تصویری از وضعیت روانی جیم در اختیار خواننده قرار می‌دهند. بعضی منتقدان با استفاده از رویکرد واسازی استدلال می‌کنند که چنین چیزی ناممکن است. و جیم تا ابد همچون معمایی می‌ماند، اما برخی دیگر معتقدند واقعیتی مطلق وجود دارد که خواننده می‌تواند به آن دست یابد و اقدامات جیم را مورد قضاوت اخلاقی قرار دهد.

منتقدان پسااستعماری نیز نظراتی جالب دربارۀ این رمان داده‌اند. شخصیت اول رمان خود را در حال «مأموریتی برای گسترش تمدن» می‌داند و داستان دربارۀ «ماجراهای حماسی» او در اوج دوران سلطۀ امپراطوری بریتانیاست. اینکه کنراد از شخصیتی با پیشینۀ اخلاقی مشکوک به‌عنوان نقش اول این داستان استفاده کرده به زعم منتقدان پسااستعماری نشانی از ایجاد شبهۀ فزاینده دربارۀ مأموریت امپراطوری بریتانیاست.

اقتباس سینمایی

تا کنونی دو فیلم سینمایی از روی رمان «لرد جیم» ساخته شده است: اولی در سال 1925 به کارگردانی ویکتور فلمینگ و دیگری در سال 1965 به کارگردانی ریچارد بروکس. در فیلم ریچارد بروکس، نقش جیم را پیتر اوتول بازی می‌کند.

پیتر اوتول فقید در فیلم لرد جیم

اگر رمان «لرد جیم» را خوانده‌اید یا هریک از فیلم‌های آن را تماشا کرده‌اید، نظراتتان را با ما در میان بگذارید.

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *